Inleiding
Focus op seksueel trauma
Bij elke vorm van misbruik en geweld
Waarom een aparte focus op misbruik en geweld?
Misbruik en geweld, fysiek of psychisch, is altijd een intieme grensoverschrijding, door een ander. Dit leidt tot de meest complexe vormen van trauma met een combinatie van hechtingstrauma en grensoverschrijding met vernedering. Er is niet alleen wat gebeurde maar daarbovenop vaak een gebrek aan bescherming, gehoord, geloofd en gezien worden. Dit gebrek aan spiegeling maakt het moeilijker om een stabiel zelf-concept te ontwikkelen. Er ontstaat een fundamenteel gevoel van “wie ben ik dan”, samen met de existentiële eenzaamheidspijn van de verstoorde hechting.
Heel vaak is er ook sprake van dissociatie, fragmentatie van je zelf. Frank Corrigan schrijft in Neurobiology and the treatment of traumatic dissociation (2014) hoe post-traumatische dissociatieve stoornissen het ernstigst zijn wanneer vroegkinderlijk hechtingstrauma gevolgd wordt door fysiek en seksueel misbruik. Wanneer het overleven zelf bedreigd wordt door fysieke kwetsuren, het risico op dood, of sociaal uitgestoten worden, verworpen worden, ontwikkelt het brein heel specifieke dingen om veiligheid te garanderen. De verdedigingsrespons wordt pathologisch op zich en draagt bij tot depressieve stoornissen wanneer ze te chronisch, te makkelijk geactiveerd, geblokkeerd of ineffectief wordt. Toch blijft de verdedigingsrespons “aan” staan voorbij de gevaarlijke situatie die ze deed ontstaan en draagt zo bij aan de ontwikkeling van het klinische beeld van een complexe post-traumatische stress stoornis (PTSS).
Heel vaak “werkt” gewone therapie niet, is er onvoldoende vooruitgang. De impacten op het zenuwstelsel en de ontwikkeling van het brein zijn structureel geworden. De hormoonbalans vaak verstoord met somatische kwalen tot gevolg, immuunstelsel problemen, chronische pijn en vermoeidheid, verstoorde slaap- en eetpatronen. Een onmogelijkheid om rust te vinden. Somatische kwalen kunnen gezien worden als gedissocieerde delen.
Verschillende soorten misbruik, wie , wat, hoe vaak en hoe ermee werd omgegaan maakt een verschil. En ook weer niet. Daarom zijn ze hier gegroepeerd.
Wat is seksueel trauma?
Het is meer dan seksueel geweld alleen, enkel in een minderheid van de gevallen is er ook sprake van penetratie. Het is niet omdat er geen penetratie was, dat er geen sprake is van seksueel trauma. Hier bestaat heel vaak misverstand over.
Seksueel geweld omvat
alle seksuele handelingen die iemand moet uitvoeren of ondergaan in een ongelijkwaardige situatie (meer macht, sterker, ouder of waar je afhankelijk van bent)
kan gaan om aanranding, verkrachting, seksueel misbruik of online misbruik, te vroege aanraking met porno, …
SEKSUEEL GEWELD: niet enkel de onbekende man in de bosjes maar soms iemand waar we ons vertrouwen op gesteld hebben, die ons nabij is
SEKSUELE VERWAARLOZING: ontbreken van een veilige bedding voor intimiteit en seksualiteitsontwikkeling. Het ontbreken of miskennen van lichamelijke behoeftes en/of lichamelijke verzorging
SEKSUELE BEZETTING: overdracht van traumagevoelens en overlevingsstrategieën of culturele normen die beperkend gaan zijn voor een vrije eigen seksuele ontwikkeling
INCESTUELE SFEER: daar waar er een sfeer van emotioneel incest heerst, een sfeer van verleiding, het gevoel speciaal te zijn, zonder dat er fysische grensoverschrijding is, het hangt in de lucht en toch wordt het niet gezegd en sterker, het wordt ontkend.
Het gevolg hiervan is telkens dat het lichaam als een object wordt gezien en behandeld waardoor een vervreemding van je bestaansrecht als subjectieve identiteit ontstaat.
Een belangrijk onderscheid: wel of niet binnen het eigen gezin (ouder, sibling). Hoe dichter de band met de dader, hoe groter het verraad en de wond, hoe groter de alleenzaamheid en vervreemding van jezelf en je lichaam, het sluiten van je hart, hoe groter je wantrouwen en zelfhaat. Hoe groter de woede (moordlust!) én het kernconflict (als ik mezelf graag zie, zie ik mijn ouder niet graag, en dat kan niet) Hoe verwarrender de gevoelens van liefde/intimiteit/seksualiteit … en schaamte/zelf-walging.
